Ingezonden door: Lisa Vermeer
09-03-2010

Burger kan actieplan luchtkwaliteit afdwingen

Door: Lisa Vermeer, Europa decentraal, kenniscentrum Europees recht en beleid voor decentrale overheden

Iedere Europese burger kan bij een aantoonbaar slechtere luchtkwaliteit dan toegestaan een actieplan eisen van de verantwoordelijke overheid. Dit blijkt uit de uitspraak van het Europese Hof van Justitie van 25 juli 2008 in de zaak Janecek (C-237/07). Een dergelijk actieplan moet concrete maatregelen bevatten die de luchtkwaliteit binnen korte tijd zullen verbeteren. Uit de zaak blijkt dat een particulier zich rechtstreeks kan beroepen op de Europese Richtlijn over luchtkwaliteit uit 1996. De VNG en het IPO onderzoeken momenteel de gevolgen van deze uitspraak.

Het Europese Hof geeft hiermee een strenge interpretatie van de Richtlijn over de beoordeling en het beheer van de luchtkwaliteit uit 1996. De rechter stelt dat het in strijd zou zijn met het karakter van de Richtlijn als een getroffen individu geen mogelijkheid zou hebben om de instantie die aan de verplichtingen van de Richtlijn moet voldoen hierop aan te spreken. Daarom is nu bepaald dat de bevoegde nationale autoriteiten in een dergelijk geval een actieplan moeten opstellen.

In het actieplan hoeven echter geen maatregelen te worden opgenomen die zorgen dat er geen enkele overschrijding meer voorkomt. Wel moeten in het kader van het actieplan – op korte termijn – maatregelen worden getroffen die ‘geschikt zijn om het risico van overschrijdingen van de grenswaarden tot een minimum te beperken en geleidelijk terug te keren naar een niveau onder de grenswaarden’.

In eerdere rechtspraak over een geschil tussen de Commissie en Duitsland (C-59/89), heeft het Hof geoordeeld dat als lidstaten door het onvoldoende naleven van een Europese richtlijn de gezondheid van een persoon in gevaar brengen, deze persoon zich moet kunnen beroepen op de dwingende voorschriften van een richtlijn. In het geval van de betreffende Richtlijn over luchtkwaliteit is de verplichting om een actieplan op te stellen een dwingend voorschrift.

De Europese Richtlijnen omtrent luchtkwaliteit hebben in Nederland al veel gevolgen gehad, onder meer door de Nederlandse koppeling tussen luchtkwaliteit en ruimtelijke plannen. De nieuwe Kaderrichtlijn die op 11 juni 2008 in werking is getreden, bevat zeer strenge grenswaarden voor verschillende stoffen, maar geeft wel de mogelijkheid tot uitstel (derogatie) om deze grenswaarden te behalen. Nederland heeft dit uitstel nodig en daarvoor is het Nationale Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL) opgesteld, in samenwerking met decentrale overheden.

Het NSL bevat de maatregelen die Nederland van plan is te nemen om de luchtkwaliteit te verbeteren, en ligt momenteel bij de Europese Commissie ter goedkeuring. Nederland is de eerste Europese lidstaat die een dergelijk maatregelenpakket heeft opgesteld. Het ministerie van VROM gaat er vanuit dat het plan wordt goedgekeurd, naar verwachting begin 2009. Als de derogatie wordt verleend, heeft Nederland tot 2011 en 2015 de tijd om een niveau onder de grenswaarden voor respectievelijk PM10 en NO2 te bereiken.

Bron:
Persbericht Europees Hof van Justitie

Meer info >>



Reageer op deze inzending
Op 09-03-2010 schreef Hugo:

Bovenstaand artikel kwam ik tegen op internet.